header

Μείωση παραγωγής δημητριακών σε Πορτογαλία. Προσπάθειες αναστροφής κατάστασης. Επάρκεια δημητριακών έως τέλος χρόνου
File Categories:
Χώρα αναφοράς: ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ
Ημερομηνία: 23/05/2022
Συναπτόμενο αρχείο: AGORA ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΥΤΑΡΚΕΙΑ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑΣ ΣΕ ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ ΑΠΡ 22 pt.doc
Έκδοση: Γραφείο Ο.Ε.Υ. Λισσαβώνας (Αρμοδιότητα και για Πράσινο Ακρωτήρι, Σάο Τομέ και Πρίνσιπε)
Κείμενο: Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Ινστιτούτου Στατιστικής της Πορτογαλίας (INE), την περίοδο 2020/2021, η παραγωγή σιταριού στην Πορτογαλία κάλυψε μόλις το 6,3% των εγχώριων αναγκών της, με αποτέλεσμα την εισαγωγή της υπολειπόμενης ποσότητας, όπως συνέβη και με την παραγωγή αραβοσίτου, η οποία εγγυάται την αυτάρκεια της χώρας σε ποσοστό 23,7% των αναγκών της. Η παραγωγή ρυζιού είναι η μόνη που, μέχρι στιγμής, καλύπτει την εθνική κατανάλωση. Η εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές έχει, σταδιακά, επιδεινωθεί, παρά το γεγονός ότι σχεδιάστηκε στρατηγική απεξάρτησης πριν από τέσσερα χρόνια. Ενόψει της έλλειψης που επιδεινώνεται εδώ και δεκαετίες, οι π/Υπουργοί Οικονομίας και Γεωργίας παραδέχθηκαν πρόσφατα ότι οι καταναλωτές θα έρθουν αντιμέτωποι με αναπόφευκτη αύξηση κόστους των δημητριακών, και συγκεκριμένα αυτών που προορίζονται για ζωοτροφές, του σιταριού για ανθρώπινη κατανάλωση και των ελαιούχων σπόρων. Σύμφωνα με τους εδώ παραγωγούς σιτηρών, αυτό είναι το αποτέλεσμα μιας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής η οποία, από το 2005, απελευθέρωσε τη γεωργική παραγωγή, εις βάρος των επιλογών που θα εγγυόνταν ότι η πορτογαλική γεωργία θα κάλυπτε, τουλάχιστον εν μέρει, την εθνική κατανάλωση. Συγκεκριμένα, η πραγματικότητα που επιβλήθηκε, αρχικά λόγω της πανδημίας, στη συνέχεια λόγω της ξηρασίας και, ακολούθως, λόγω των συνεπειών του πολέμου στην Ουκρανία, αποκάλυψε τα χαμηλά επίπεδα αυτάρκειας που καταγράφει η χώρα από τα τέλη της δεκαετίας του '80. Αρχικά, υπό την πίεση της δραστικής πτώσης του ποσοστού αυτάρκειας σε σιτηρά, που είχε φτάσει στο 23% στο τέλος του 2016, το Υπουργείο Γεωργίας δημοσίευσε, το 2017, την Εθνική Στρατηγική για την Προώθηση της Παραγωγής Σιτηρών. Το προοίμιο του σχετικού εγγράφου αναγνώριζε ότι η μείωση της παραγωγής σίτου και αραβοσίτου στην Πορτογαλία ήταν μοναδική σε ευρωπαϊκό, αλλά και σε παγκόσμιο πλαίσιο. Πέρα από τη συγκεκριμένη διαπίστωση, στις αιτιολογικές σκέψεις της Στρατηγικής υπογραμμιζόταν η επείγουσα ανάγκη εντοπισμού των κυριότερων δυσκολιών, προτείνοντας είκοσι μέτρα για την αναστροφή της μείωσης της παραγωγής τους. Αναμενόταν ότι η χώρα θα φτάσει, έως το 2022, σε βαθμό αυτάρκειας στα δημητριακά της τάξης του 38%, που αντιστοιχεί σε 80% για το ρύζι, 50% για τον αραβόσιτο και 20% για τα δημητριακά όπως μαλακό σιτάρι, σκληρό σιτάρι και τριτικάλε (προϊόν διασταύρωσης σίκαλης με μαλακό σιτάρι). Το 2020, η Υπουργός Γεωργίας, κα Maria do Ceu Antunes παραδέχτηκε στo π/κοινοβούλιο ότι το οικείο ποσοστό βρισκόταν στο 18%, άρα σε μεγάλη απόσταση από τους στόχους. Παρά την έλλειψη στοιχείων σε διεθνές επίπεδο, τα στοιχεία του INE για το 2020/2021 καταδεικνύουν ότι η Πορτογαλία παρήγαγε 80.683 τόνους σίτου και εισήγαγε 2.391.581 τόνους από τη Γαλλία, δηλαδή, το επίπεδο της αυτάρκειάς της ήταν 6,3%. Η παραγωγή ενός άλλου σημαντικού δημητριακού για την παραγωγή τροφίμων για ανθρώπους και ζώα, του αραβοσίτου, έφτασε τους 682.085 τόνους, ενώ 1.096.803 τόνοι εισήχθησαν από την Ουκρανία, τη Βραζιλία και τη Βουλγαρία. Ο βαθμός αυτάρκειας για το καλαμπόκι διαμορφώθηκε στο 23,7% (στοιχεία ΙΝΕ). Ως εκ τούτου, η παραγωγή στα δύο δημητριακά απείχε πολύ από τους αντίστοιχους στόχους που ορίζονται στη Στρατηγική, ήδη, λίγο πριν τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία που είχε ως αποτέλεσμα την άσκηση πρόσθετης πίεσης σε μια αγορά όπου το ουκρανικό σιτάρι διαδραματίζει αποφασιστικό ρόλο στον εφοδιασμό των χωρών, συμπεριλαμβανομένης και της Πορτογαλίας. Ανασκοπώντας την κατάσταση, στα τέλη της δεκαετίας του 1980, η καλλιεργούμενη με σιτηρά έκταση στη χώρα καταλάμβανε περίπου 900 χιλιάδες εκτάρια, δηλαδή, το 10% περίπου του ηπειρωτικού τμήματος της χώρας. Η έκταση αυτή έχει μειωθεί σημαντικά και το μεγαλύτερο μέρος των αροτραίων καλλιεργειών έχει μετατραπεί σε φυτείες ελαιώνων, αμυγδαλιών, αμπελώνων και βοσκότοπους για τα ζώα, ιδίως τα βοοειδή. Στα τέλη του 2016, όταν η π/ κυβέρνηση ανακοίνωσε την ανωτέρω Εθνική Στρατηγική, η έκταση που προοριζόταν για καλλιέργεια σιτηρών ανήρχετο σε 257 χιλιάδες εκτάρια. Η παραγωγή μειώθηκε επίσης, αν και σε μικρότερο βαθμό: από 1,65 εκατ. τόνους σε 1,1 εκατ. τόνους την ίδια περίοδο (στοιχεία ΙΝΕ). Και ενώ η ισπανική κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσφατα ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέτρεψε τα κράτη μέλη να αναστείλουν προσωρινά τους υφιστάμενους περιορισμούς στην εισαγωγή καλαμποκιού (με φυτοφάρμακα και γενετικά τροποποιημένο), η νέα πορτογαλική κυβέρνηση αναβαθμίζει την επισιτιστική αυτονομία καθιστώντας την προτεραιότητα. Πιο συγκεκριμένα, ο εκτελεστικός οδικός χάρτης του Πρωθυπουργού, κ. António Costa για τα επόμενα τέσσερα χρόνια διακυβέρνησης δεν έχει σημαντικές διαφορές σε σύγκριση με το πρόγραμμα του Σοσιαλιστικού Κόμματος πριν τις εκλογές, όσον αφορά το γεωργικό τομέα και τη θάλασσα. Παρόλα αυτά, η επισιτιστική ασφάλεια γίνεται πλέον στόχος για τον πρωτογενή τομέα, αν και στο Στρατηγικό Σχέδιο της Πορτογαλίας στο πλαίσιο της ΚΑΠ (σύμφωνα με το οποίο η χώρα θα διαχειριστεί 6,8 δισ. ευρώ, το διάστημα 2023-2027) δεν προβλέπονται περαιτέρω αλλαγές προς την ανωτέρω κατεύθυνση. Όσον αφορά στον τομέα «Θάλασσα», που πλέον διαμερίζεται ανάμεσα, αφενός στο Υπουργείο Οικονομίας και Θάλασσας και αφετέρου, στο Υπουργείο Γεωργίας και Τροφίμων (Αλιεία), υπάρχουν ορισμένες διαφοροποιήσεις μεταξύ του εκλογικού προγράμματος του Σοσιαλιστικού Κόμματος και του προγράμματος της νέας Π/κυβέρνησης. Στο κυβερνητικό πρόγραμμα περιλαμβάνεται η «ενίσχυση της στρατηγικής σημασίας της παροχής ιχθυηρών στον πληθυσμό στο πλαίσιο της επισιτιστικής ασφάλειας και της στρατηγικής αυτονομίας», πρόβλεψη που δεν υπήρχε στο πρόγραμμα του Σοσιαλιστικού Κόμματος, πριν το ξεκίνημα του πολέμου στην Ουκρανία. Και, επίσης, με στόχο την «αύξηση της ελκυστικότητας του τομέα της αλιείας» η κυβέρνηση ενισχύει την προώθηση της «ανταγωνιστικότητας, της ανανέωσης των γενεών και της κατάλληλης κατάρτισης των εργαζομένων». Τέλος, θετικά αξιολογείται η είδηση ότι υφίσταται επάρκεια σιτηρών έως το τέλος του 2022, με πρόσφατες αγορές φορτίων, προερχομένων από πολλές άλλες τρίτες χώρες.
exports Gefyres Ypourgeio logo 02highrez ktp 1 dark blue el exports gov