Search

Search Icon

search

header

Slide1

Εγγραφή στο Newsletter

Εγγραφείτε τώρα για να λαμβάνετε άμεση ενημέρωση!

Ζητήστε τη δική σας προσωποποιημένη ενημέρωση σε ημερήσια, εβδομαδιαία ή μηνιαία βάση.

Οικονομική κατάσταση
Κατηγορίες κειμένου:
Χώρα αναφοράς: ΒΟΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Ημερομηνία: 07/12/2004
Έκδοση: Super User
Κείμενο:
Μετά την απόσχιση της από τη Γιουγκοσλαβική Ομοσπονδία το 1991, η πΓΔΜ κατέβαλε μεγάλες προσπάθειες με στόχο την προσέλκυση επενδύσεων, υπο πολιτικοοικονομικές συγκυρίες εξαιρετικά δυσχερείς (πολεμική σύρραξη σε γειτονικές βαλκανικές χώρες, πολιτική αστάθεια, επιβολή εμπάργκο στις αρχές της δεκαετίας του 1990). Εντούτοις, η πολιτική κατάσταση χαρακτηρίσθηκε από σχετική σταθερότητα την δεκαετία 1991-2001, με θετική επίδραση στο επενδυτικό κλίμα, εξέλιξη που οφείλεται και στο γεγονός της διατήρησης καλών πολιτικών σχέσεων της πΓΔΜ με γειτονικές χώρες (υπογραφή Συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου).


Στις 15/10/2002 η Γενική Συνέλευση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) ενέκρινε την αίτηση υποψηφιότητας της χώρα στον ΠΟΕ (βλ. Ανακοίνωση Τύπου ΠΟΕ/318/1/16.10.2002). Το σχετικό πρωτόκολλο υπέγραψαν ο τότε Υπουργός Οικονομίας της πΓΔΜ και εθνικός συντονιστής της χώρας για την είσοδό της στον ΠΟΕ κ. Benin Fetai και ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΕ κ. Supachai Panitchpakd. Στις 5/03/2003 η κυβέρνηση της πΓΔΜ ενημέρωσε τον ΠΟΕ για την επικύρωση της απόφασης της Γενικής Συνέλευσης του ΠΟΕ από το Κοινοβούλιο της χώρας και στις 4/04/2003, η πΓΔΜ κατέστη το 146ο μέλος του ΠΟΕ. Η είσοδος της πΓΔΜ στον ΠΟΕ και η δέσμευση της χώρας να εφαρμόσει τους κανόνες του Διεθνούς Οργανισμού συνέβαλαν στην ενίσχυση του κλίματος σταθερότητας για τις επιχειρήσεις, το εμπόριο και τις επενδύσεις.


Σημαντική οικονομική ύφεση σημειώθηκε το 2001, λόγω της προαναφερθείσας ανωτέρω διεθνοτικής κρίσης (μειονοτικό πρόβλημα), η οποία τελικώς διευθετήθη με την υπογραφή της Συμφωνίας της Αχρίδας στις 13/08/2001. Η κυβέρνηση που προέκυψε από τις εκλογές της 15/09/2002 δεσμεύθηκε για την εφαρμογή της ανωτέρω Συμφωνίας και υιοθέτησε πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων βάσει της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης με την Ε.Ε. (09/04/2001).


Η εσωτερική αγορά της πΓΔΜ αποτελείται περίπου από 2 εκατομμύρια καταναλωτές. Η χώρα διαθέτει υψηλής εκπαίδευσης εργατικό δυναμικό, ιδιαίτερα χαμηλού κόστους σε σύγκριση με τις λοιπές χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Η οικονομία της πΓΔΜ χαρακτηρίζεται από διαφοροποιημένη παραγωγική βάση και διαθέτει δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης.


Η οικονομία της πΓΔΜ παραμένει ευάλωτη σε διακυμάνσεις της αγοράς και παρουσιάζει όλα τα χαρακτηριστικά των οικονομιών σε μετάβαση (σχετικά υψηλός ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης, υψηλά ποσοστά ανεργίας, διαρθρωτικά προβλήματα, γραφειοκρατική ακαμψία).


Το 2003, ο ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης της πΓΔΜ παρουσίασε αύξηση κατά 3,2% και συνεπώς υπερέβη τις προβλέψεις (2,8%) κατά 0,4%. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το ΑΕΠ της χώρας, το τρίμηνο Οκτωβρίου - Δεκεμβρίου 2003, σημείωσε αύξηση κατά 5,2%, ενώ το ίδιο τρίμηνο του έτους 2002, το ΑΕΠ είχε αυξηθεί μόνον κατά 0,8%.


Κύριοι άξονες της ανωτέρω σημειωθείσας ανάπτυξης εμφανίζονται οι ακόλουθοι:


O Ενίσχυση των εξαγωγών, προϊόν κυρίως της αύξησης της ζήτησης μετάλλων από το εξωτερικό, της συναλλαγματικής υποτίμησης και της ανάπτυξης της χαλυβουργίας. Το 2003, οι εξαγωγές ανήλθαν σε 1.359 δολ. ΗΠΑ, δηλαδή παρουσίασαν αύξηση κατά 22% σε σχέση με το προηγούμενο έτος (εξαγωγές 2002: 1.112 δολ. ΗΠΑ). Επίσης το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου ως ποσοστό του ΑΕΠ σημείωσε μείωση, δηλαδή από 21,6% το 2002 μειώθηκε σε 18,2%. Συνέπεια της ενίσχυσης των εξαγωγών ήταν και η μείωση του ελλείμματος του Ισοζυγίου Τρεχουσών Συναλλαγών (2002: 462 εκατ. δολ. ΗΠΑ, 2003: 382 εκατ. δολ. ΗΠΑ).


O Βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος, ως αποτέλεσμα της μείωσης των επιτοκίων. Τα μακροπρόθεσμα επιτόκια (δανεισμού) ακολούθησαν σταδιακή μείωση και στα τέλη του 2003 έφθασαν σε 14,5%, ενώ και τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια (καταθέσεων) έφθασαν σε 6,7%. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις παραμένουν ακόμη σε επίπεδα χαμηλότερα των προσδοκιών της κυβέρνησης, αλλά παρουσιάζουν βαθμιαία αυξητική τάση (2002: 78 εκατ. δολ. ΗΠΑ, 2003: 94 εκατ. δολ. ΗΠΑ). Η μείωση των επιτοκίων, σε συνδυασμό με τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος οδήγησαν σε αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης και περαιτέρω ενίσχυση της επενδυτικής δραστηριότητας.


O Αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής: Η βιομηχανική παραγωγή , μετά από μία κρίσιμη περίοδο αρνητικών επιδόσεων, λόγω της διεθνοτικής κρίσης 2001-2002, εξελίχθηκε ικανοποιητικά κατά το 2003 σημειώνοντας αύξηση κατά 4,5% (συμμετοχή στο ΑΕΠ κατά 24,3%). Ιδιαίτερη αύξηση σημειώθηκε στους τομείς μεταποίησης, μεταλλουργίας, ηλεκτρικής ενέργειας και παραγώγων πετρελαίου.


O Σταθεροποίηση του πληθωρισμού. Σε ό,τι αφορά τον τιμάριθμο, υπενθυμίζεται οτι οι αρμόδιες Αρχές της πΓΜΔ ανακοινώνουν από το 2000 ως τιμές πληθωρισμού αυτές που αντιστοιχούν στη μεταβολή του κόστους ζωής και όχι στις μεταβολές του δείκτη τιμών λιανικής. Παρά τις αλλεπάλληλες αναπροσαρμογές του ΦΠΑ σε σειρά προϊόντων ευρείας κατανάλωσης και τις αναμενόμενες αυξήσεις τιμολογίων των υπηρεσιών κοινής ωφελείας (τηλεφωνία, θέρμανση, ηλεκτρισμός), που ενίσχυσαν τον πληθωρισμό, η υϊοθέτηση μέτρων περιοριστικής δημοσιονομικής πολιτικής (έγκριση Προϋπολογισμού 2004 από Βουλή, στις 28 Δεκεμβρίου 2003), καθεστώτος σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας και νέου προγράμματος ενίσχυσης από ΔΝΤ οδήγησε σε πληθωρισμό 2,6% (μείωση κατά 0,6% σε σχέση με το προηγούμενο έτος).


Υπενθυμίζεται οτι, κατόπιν συμφωνίας της χώρας με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ο στόχος για το 2003 ήταν η συγκράτηση του πληθωρισμού σε επίπεδα κάτω του 3%, το οποίο επετεύχθη.


O Δημοσιονομική σταθερότητα: Με την υπογραφή στις 30 Απριλίου 2003 της Συμφωνίας με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για παροχή βοήθειας στον προϋπολογισμό ( Stand –by Arrangement ), ύψους 27 εκ δολ. ΗΠΑ και με ισχύ μέχρι 15.06.2004, η κυβέρνηση ανέλαβε τη δέσμευση για διατήρηση μεσοπρόθεσμα της δημοσιονομικής και νομισματικής σταθερότητας. Στην προσπάθεια αυτή, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ολοκλήρωση δημοσίων έργων και την ενίσχυση των δημοσίων επενδύσεων. Το δημοσιονομικό έλλειμμα περιορίσθηκε (2002: 5,7% του ΑΕΠ και 2003: 1,7% του ΑΕΠ) και οι δημόσιες δαπάνες μειώθηκαν το 2003 κατά 13,8%, με τάση περαιτέρω συγκράτησής τους, ενόψει της εφαρμογής νέου νόμου περί προμηθειών περιορισμού των μισθών του δημόσιου τομέα κατά 4% στα τέλη 2004 (σύμφωνα με ανακοινώσεις του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης της πΓΔΜ). Επιπροσθέτως, κατα το υπο εξέταση διάστημα, η δημοσιονομική πολιτική εστιάσθηκε στην αύξηση των εσόδων μέσω αναπροσαρμογών του ΦΠΑ, στην περαιτέρω προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και στην καταπολέμηση της διαφθοράς


O Περιοριστική πολιτική μισθών: Απο μακροοικονομικής απόψεως, η άσκηση κατα το 2003 περιοριστικής πολιτικής μισθών αποσκοπούσε στη διατήρηση των επιτευγμάτων της σταθεροποιητικής πολιτικής, δηλ τη διατήρηση ιδιωτικής κατανάλωσης σε χαμηλά επίπεδα για περιστολή της ζήτησης και μείωση των τιμών λιανικής, ενω, απο μικρο-οικονομικής πλευράς, οι προσπάθειες της κυβέρνησης κατα το 2003 επικεντρώθηκαν στον περιορισμό του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας μέσω των χαμηλών αυξήσεων του κόστους εργασίας ανα μονάδα προϊόντος. Ετσι, κατά μέσο όρο, μέσος καθαρός μισθός διαμορφώθηκε σε 11.824 Δηνάρια (€194, με συναλλαγματική ισοτιμία €1=MKD 61,3). Σύμφωνα με ανακοινώσεις του Υπουργείου Οικονομίας, αναμένεται εντός 2004 περαιτέρω περιορισμός των μισθών του δημόσιου τομέα κατα 4% και απόλυση ή πρόωρη συνταξιοδότηση τουλάχιστον 2000 υπαλλήλων του δημόσιου τομέα, κατ΄ εφαρμογή των δεσμεύσεων που ανέλαβε η κυβέρνηση έναντι του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.


O Νομισματική σταθερότητα: Πρωταρχικός στόχος της κυβέρνησης κατά το 2003 ήταν η διατήρηση σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας του Δηναρίου έναντι του Ευρώ. Κατα το μήνα Δεκέμβριο 2003 η ισοτιμία Δηναρίου έναντι του Ευρώ διαμορφώθηκε σε €1 = MKD61,3.
exports Gefyres Ypourgeio logo 02highrez ktp 1 dark blue el exports gov